İsveçli fizikçi ve astronom (Uppsala 1701-ay.y. 1744). Uppsala Üniversitesinde astronomi profesörlüğüne atanan (1730) Anders Ceisius, bilgilerini geliştirmek için 1732-1736 arasında Avrupa’yı dolaştı. Fransızların Laponya’ya yaptıkları yerölçümü seferine katıldı, sonra Uppsala’ya dönerek bir gözlemevi kurdurdu ve bu gözlemevi için ilgi çekici bir astronomi ve meteoroloji çalışmaları planı hazırladı. Bu arada adını taşıyan termometre derecesini buldu. Yıldızların pırıltılarını birbirleriyle karşılaştıran ilk bilim adamlarındandır.
Tags: Biyografi, Fizikçiİtalyan heykelcisi, kuyumcusu ve madalyoncusu (Floransa 1500 - ay.y. 1571). Bir düello sonucunda Ro-ma’ya kaçmak zorunda kalan Benvenuto Cellini, kentin Bourbon düküne karşı savunulmasına katıldı. Floransa ve Mantova’ya gittikten sonra, Roma’ya dönerek Michelangelo’nun yanında çalıştı. Papa’ya saygısızlıktan hapse atılıp, François’in işe karışmasıyla serbest bırakıldı ve onun çağrısını kabul ederek Paris’e gitti (1540). Anet şatosu için Fontaineblau Su Perisini yapıp, 1545′te gözden düşünce Floransa’ya döndü. Cosimo de Medici için çalışıp, başyapıtı olan Perseus Elinde Medusa’nın Başıyla heykelinde (1553), kuyumculuk sanatının bütün inceliklerinden yararlandı.
Tags: BiyografiBir tapınakta, dikdörtgen biçiminde kapalı iç alanı ya da ana sunağın bulunduğu yeri anlatan mimarlık terimi. Cella terimi (Yunanca naos teriminin eşanlamlısıdır), aynı zamanda, planı bir tapınaktan alınan herhangi bir binanın orta bölümünde bulunan oda için de kullanılır.
Tags: TerimlerFransız yazarı (Courberoie 1894-Meudon 1961). Uzun süre hekimlik yapan Louis Ferdinand Celine (asıl adı Louis Ferdinand Destourshes’tur), 1930 yıllarında yahudi karşıtı kitaplar yazmaya başladı. Aslında barış yanlısı bir insan olmasına karşın, ikinci Dünya Savaşı’nda Nazilerle işbirliği yapmakla suçlanarak, 1944′te Almanya’ya kaçtı. 1945′te Danimarka’ya geçip, 1950′de yokluğunda bir yıl hapis cezasına çarptırıldıysa da, ertesi yıl aklandı ve Fransa’ya döndü. Başlıca yapıtları: Voyage an Bourt de la Nu/f (Gecenin Ötesine Yolculuk, 1932), Morta Credit (Taksit Taksit Ölüm, 1936), L’Ecole des Cadavres(Cesetler Okulu, 1938), D’un Château â l’Autre (Bir Şatodan Öbürüne, 1957), Nord(Kuzey, 1960), Rigadoon (1969′da yayınlandı).
Tags: Biyografi, YazarTürk şairi (Bursa 1487-ay.y. 1569). iran asıllı şair Mevlana Hamidi’nin oğlu olan Hamidizade Celili (asıl adı Abdülcelil’dir), öğrenimini Bursa’da tamamlayıp, bir ara istanbul’da bulundu (çağdaşı Ahi Benli Hasan ile dost olduğu gibi, aralarında bir rekabet olduğu da söylenir). Yaşamının sonuna doğru akıl dengesini yitirip, münzevi bir yaşam sürdü. Hamse sahibi olduğu bilinen Celili, çağının ünlü şairleri arasındadır. Mesnevilerinin gazellerinden üstün olduğu belirtilmiş, günümüze de mesnevileriyle kalmıştır.
Başlıca yapıtları Hüsrev ü Şirin (mesnevi), Leyla vü Mecnun (mesnevi), Yusuf ü Züleyha (mesnevi), Gül-i Sadberk (gazeller).
İsrail’in kuzey kesiminde bölge. Taberiye gölü (ile Şeria ırmağının doğusunda yeralan, batıda Akra ovasıyla sınırlanan Celile, kabaca israil’in kuzeydoğu sınırını izler. Mısır ile Suriye arasındaki ticaret yolu üstünde, verimli bir tarım bölgesidir: Zeytin, çeşitli meyve ve tahıl yetiştiriciliği. Eski çağlarda Yahudiler, Aramiler ve Fenikelilerden oluşan halkıyla çeşitli uygarlıkların karıştığı bir pota durumunda olan Celile, özellikle de Taberiye kenti, İ.S. 70′te Kudüs’ün düşmesinden sonra musevi öğretilerinin merkezi olmuş, Mişna orada derlenmiş, Talmudda orada oluşturulmuştur. Bölgedeki Nasıra kenti İsa’nın doğum yeridir.
Tags: Coğrafya, İsrailBüyük Okyanus’a bağlı kıyı denizi. Filipinler’e bağlı Sulu ve Mindanao adaları ile Borneo ve Sulavesi adaları tarafından sınırlanan Celebes denizinin (Sulavesi denizi de denir), uzunluğu yaklaşık olarak kuzeyden güneye 675 km, doğudan batıya 840 km’dir; 285 000 km2′lik bir alanı kaplar. En derin yeri 6 220 m’dir.
No tag for this post.Avusturyalı şair (Çernovtsıy 1920-Paris 1970). İkinci Dünya Savaşı sonrasında, Alman dilinin en önemli şairi sayılan Paul Celan, uzun yıllar Paris’te yaşadı. Gerçeküstücü etkiler yansıtan şiirlerinde, özellikle soykırım temasını işledi: En tanınmış şiiri “Ölü Füg”, Auschwitz toplama kampıyla ilgilidir.
Tags: Biyografi, ŞairlerTürk şairi (İstanbul 1883-ay.y. 1935). Yemen komutanıyken ölen İsmail Hakkı Paşa’nın oğlu olan Celal Sahir (soyadı Erozari 6x), iki yıl Hukuk fakültesine devam edip, Hariciye Nezareti’nde çalıştı (1903). Mercan ve Kabataş idadilerinde edebiyat ve Fransızca dersleri verdi. Bir ara ticaretle uğraşıp (1907), milletvekilliğine seçildi. Türk abecesini belirlemek için kurulan komisyonda yeraldı. Celal Sahir, düşünceleri ve sanat anlayışı sürekli olarak değişen bir sanat adamı olarak, önce Servet-i Fü-nun, sonra Fecr-i Ati topluluklarına karışmış, Meşrutiyet’ten sonra çıkardığı Demet dergisinde feminizmi savunmuş, Türkçülük hareketine karışarak Türk Ocakları’na devam edenler arasında yeralmış ve Türk Yurcında yazmış, Genç Kalemler de desteklemiştir, içli, duyguyu öne alan şiirleri üç kitapta toplanmıştır: Beyaz Gölgeler (1909), Buhran (1909, Siyah Kitap (1912).
Tags: Biyografi, ŞairlerOsmanlı İmparatorluğunda XVI. ve XVII.yy’larda patlak veren ayaklanmalar dizisini belirten genel terim. Bazıları dinsel kökenli olan, bazılarıysa Osmanlı iktisadının bunalıma girdiği, önemli nüfus artışının, taht kavgalarının, fetihlerin durulmasının toplumu etkilediği bir dönemde patlak veren Celali ayaklanmaları (adları 1519′da Turhal’da peygamberlik savıyla ayaklanan Şeyh Celal’den kaynaklanır), Osmanlı devletinin doğuda İran, batıda Habsburglar yönetimindeki Avusturya’yla savaştığı dönemde hızla yayıldı ve küçük birliklere baskın veren ya da küçük kasabaları haraca bağlayan 300-500 kişilik küçük topluluklar, çok geçmeden büyük kentleri kuşatabilen 20-30 000 kişilik ordulara dönüştü. XVI. yy. sonunda (1598) ilk büyük Celali ordusunu oluşturan Karayazıcı Abdülhalim, üstüne gönderilen birçok kuvveti yenip Urfa’yı ele geçirmeyi başardı, ama 12 Ağustos 1601 ‘de Sokullu Hasan Paşa komutasındaki Osmanlı ordusuna yenilerek, idam eden Kalenderoğlu Mehmet Anadolu beylerbeyini yendikten sonra Manisa’yı haraca bağlayarak, 1607′de izmir yakınlarında İkinci bir Osmanlı ordusunu bozguna uğrattı, Ankara’yı kuşattıysa da, alamadı; ama Bursa’ya yönelerek, çevresini ve merkez kesim dışında aşağı yukarı bütün kenti ele geçirdi. Üstüne gönderilen Dalgıç Ahmet Paşa’yı Gönen ovasında yenip, Manisa dolaylarını yağmaladı. Sonunda, Kuyucu Murat Paşa komutasındaki Osmanlı ordusuna Göksün Meydan Savaşı’nda (5 Ağustos 1608) yenilmesiyle ayaklanma bastırıldı. Celali ayaklanmaları, Anadolu nüfusunda değişikliklere yol açmış, tımarlı sipahi sınıfının aşağı yukarı yokolmasına neden olmuş ve Osmanlı devletini hem askerî, hem siyasal açıdan önemli ölçüde sarsmışlardır.
No tag for this post.